Người Xơ-đăng

Người Xơ-đăng là một trong 12 tộc người tại chỗ của Tây Nguyên, sống lâu đời ở vùng Bắc Tây Nguyên, đông nhất ở Kon Tum. Nguồn ghi nhận giai đoạn 1855-1885, khi các bộ lạc miền núi rơi vào hỗn loạn lúc Pháp củng cố quyền lực ở Đông Dương, người Xơ-đăng đã mở rộng lãnh thổ sang vùng lân cận. Họ sống thành làng (plơi) do già làng đứng đầu, nổi tiếng với lễ đâm trâu và các nhạc cụ như đàn t'rưng, Klông Pút.

Phụ nữ mặc áo, váy (ktắc) và tấm choàng; nam quấn khăn, đóng khố, trong đó khố hoa là nét đặc trưng.

Tin đa thần, vạn vật hữu linh và quan niệm mỗi người có ba loại hồn; trong năm có lễ đâm trâu, lễ cơm mới, lễ cúng máng nước và hội mừng năm mới.

Dùng nhiều nhạc cụ như đàn t'rưng, sáo, khèn, đàn bầu (brung); nghệ nhân vẫn chế tác đàn Klông Pút theo cách truyền thống.

Sống quần cư trong làng, ở nhà dài có nhiều thế hệ cùng chung sống; tồn tại cả đại gia đình (On vêă) và tiểu gia đình (Kla on vêă).

Làm nương rẫy thủ công là chủ đạo, nhóm Mnâm trồng lúa nước theo lối sơ khai; có thêm dệt, rèn, đãi vàng sa khoáng và đan lát.