Trong dòng chảy không ngừng của đời sống hiện đại, những giá trị văn hóa truyền thống vẫn âm thầm hiện diện, mang theo chiều sâu ký ức và bản sắc riêng. Hát Xoan Phú Thọ - di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO công nhận, là một biểu hiện tiêu biểu của dòng chảy ấy. Gắn với tín ngưỡng thờ cúng Vua Hùng và đời sống cộng đồng vùng đất Tổ, hát Xoan lưu giữ vẻ đẹp mộc mạc qua từng nhịp phách, lời hát và những giá trị nghệ thuật được gìn giữ bền bỉ qua nhiều thế hệ.
Tuy nhiên, trong bối cảnh đời sống ngày càng thay đổi, khoảng cách giữa di sản và người trẻ vẫn còn hiện hữu. Điều này đặt ra yêu cầu cần có những cách thức tiếp cận mới, phù hợp hơn với nhịp sống và thói quen của công chúng hiện đại. Việc kết nối di sản với đời sống đương đại không chỉ dừng lại ở bảo tồn, mà còn cần được làm mới trong cách kể, cách trải nghiệm và cách lan tỏa.
Từ trăn trở đó, dự án “Thanh âm đất Tổ” được khởi xướng bởi nhóm sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền, với sự đồng hành của Trung tâm Văn hóa Thông tin - Điện ảnh Phú Thọ (trực thuộc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Phú Thọ). Dự án mong muốn truyền tải những giá trị cốt lõi của hát Xoan ở một góc nhìn mới, với cách tiếp cận gần gũi hơn thông qua hình ảnh, câu chuyện và các nội dung truyền thông.
Theo đó, “Thanh âm đất Tổ” triển khai nội dung trên các nền tảng số theo hai hướng chính. Một hướng tập trung giới thiệu hát Xoan qua các yếu tố như nhịp điệu, trang phục, đạo cụ và không gian văn hóa với cách thể hiện ngắn gọn, trực quan. Song song với đó là tuyến nội dung khai thác chân dung và câu chuyện của các nghệ nhân, từ hành trình gắn bó với hát Xoan đến những lát cắt đời thường phía sau sân khấu, qua đó tạo sự kết nối cảm xúc đối với người xem.
Trong quá trình triển khai, nhóm dự án đã chủ động thu thập tư liệu về các bài Xoan cổ, tìm hiểu đặc điểm của không gian diễn xướng, cũng như làm việc cùng các nghệ nhân trình diễn. Những dữ liệu này không chỉ là nền tảng nội dung mà còn là “chất liệu sống” để dự án xây dựng các sản phẩm truyền thông mang tính chính xác và gần gũi.
Chia sẻ về định hướng của dự án, Trưởng ban tổ chức Nguyễn Thị Thu Trang cho biết:“Dự án chúng mình đặt mục tiêu lan tỏa giá trị hát Xoan theo cách gần gũi nhất, để người trẻ có thể dễ tiếp cận và hiểu hơn về di sản. Chúng mình hy vọng công chúng sẽ đón nhận hát Xoan một cách tự nhiên nhất”.
Bên cạnh đó, dự án định hướng tổ chức sự kiện trải nghiệm “Xoan mở hội” diễn ra vào ngày 23/5 tại Bảo tàng Hà Nội, như một điểm chạm thực tế. Tại đây, người tham gia không chỉ quan sát mà còn có cơ hội trực tiếp trải nghiệm học hát Xoan, từ đó hình thành những cảm nhận riêng về di sản. Đây cũng là cách để hát Xoan không chỉ dừng lại ở việc được biết đến, mà còn được cảm nhận một cách rõ nét hơn.
Có thể thấy, khi được đặt trong một bối cảnh mới, hát Xoan không mất đi bản sắc, mà ngược lại, có thêm cơ hội để hiện diện trong đời sống hiện đại. Với cách tiếp cận kết hợp giữa truyền thông số và trải nghiệm văn hóa, “Thanh âm đất Tổ” đang góp phần tạo nên sự kết nối vững chắc - nơi di sản không còn xa cách, mà trở thành một phần gần gũi trong hành trình khám phá văn hóa của người trẻ hôm nay.
Những tin mới hơn
Những tin cũ hơn
