Hồ sơ dân tộc · Số thứ tự 54/54

Người Ơ-đu

Có nguồnCập nhật 26/10/2026

Học sinh và cô giáo trong trang phục truyền thống dân tộc Ơ Đu

Nguồn: Báo Nhân Dân

Tên gọi:
Người Ơ-đu
Tên gọi khác:
I Đu, Tày Hạt
Nhóm ngôn ngữ:
Môn - Khơ-me – Nam Á
Địa bàn cư trú:
Nghệ An (Tương Dương; bản Văng Môn, xã Nga My)Theo tài liệu nguồn; tên tỉnh có thể là tên trước sắp xếp đơn vị hành chính 2025.
Xem nguồn tham khảo →

Giới thiệu chung

Người Ơ-đu, tự gọi là Ơ Đu hay I Đu ('người yêu thương'), là dân tộc ít người nhất theo số liệu 2019, sinh sống lâu đời ở vùng Tương Dương, Kỳ Sơn (Nghệ An). Từ cuối năm 2006 các bản xa được dồn về bản Văng Môn, xã Nga My (Tương Dương). Phần lớn người Ơ-đu dùng tiếng Khơ-mú và tiếng Thái, nhưng vẫn giữ lễ đón tiếng sấm - ngày hội lớn nhất trong năm - và có các lớp truyền dạy tiếng Ơ-đu cho lớp trẻ.

Khái quát lịch sử

Trước đây người Ơ Đu khá đông, sinh sống trên địa bàn rộng ở thượng nguồn sông Nậm Nơn, Nậm Mộ và kéo sang một phần đất Lào; nhiều địa danh ở huyện Tương Dương (Nghệ An) vẫn còn mang âm hưởng tiếng Ơ Đu. Theo Báo Văn Hóa, tên gọi “Ơ Đu” trong tiếng Thái có nghĩa là “thương lắm”.

Năm 2006, khoảng 400 người Ơ Đu rời vùng lòng hồ thủy điện Bản Vẽ đến tái định cư tại bản Văng Môn, xã Nga My (nay thuộc xã Yên Tĩnh, Nghệ An), nơi duy nhất cả nước có đồng bào Ơ Đu sinh sống. Năm 2023, dân tộc này còn chưa đầy 455 nhân khẩu.

Ngôn ngữ và chữ viết

Tiếng Ơ Đu đang đứng trước nguy cơ mất hẳn: theo Báo Văn Hóa (2023), chỉ còn 4 người nói được tiếng mẹ đẻ và vốn từ còn lại chỉ khoảng 200 từ; thanh niên hầu như không biết tiếng của dân tộc mình. Người Ơ Đu hiện không có chữ viết. Các lớp “vỡ lòng tiếng mẹ đẻ” đã được mở ở Văng Môn, đồng thời lời nói, truyện kể của các cụ cao niên được ghi âm để lưu giữ.

Nguồn tham khảo

  1. Báo Nhân Dân – Dân tộc Ơ ĐuBáo Nhân Dân (loạt bài Cộng đồng 54 Dân tộc Việt Nam, dẫn nguồn Ủy ban Dân tộc) · xuất bản 10/2022 · truy cập 25/10/2026 — Nội dung hồ sơ được biên soạn lại bằng lời văn riêng, không sao chép nguyên văn.
  2. Cổng TTĐT Chính phủ – Danh sách các dân tộc Việt NamCổng Thông tin điện tử Chính phủ · truy cập 25/10/2026 — Căn cứ tên gọi và số thứ tự trong danh mục.
  3. UN Women Việt Nam – Số liệu về phụ nữ và nam giới các dân tộc ở Việt Nam giai đoạn 2015–2019 (Biểu 2.1, trích số liệu TCTK)UN Women Việt Nam · xuất bản 08/2021 · số liệu năm 2019 · truy cập 25/10/2026 — Số liệu thời điểm 01/4/2019 (Điều tra thực trạng KT-XH 53 DTTS năm 2019).
  4. Báo Văn Hóa – Tìm lại văn hóa nguồn cội tộc người Ơ ĐuBáo Văn Hóa · xuất bản 08/11/2023 · truy cập 25/10/2026 — Nội dung được biên soạn lại bằng lời văn riêng, không sao chép nguyên văn. Cần biên tập viên rà soát.
  5. Báo Văn Hóa – Thức dậy từ tiếng sấm thiêngBáo Văn Hóa · xuất bản 14/07/2025 · truy cập 25/10/2026 — Nội dung được biên soạn lại bằng lời văn riêng, không sao chép nguyên văn. Cần biên tập viên rà soát.
  6. Báo Tiền Phong – Linh thiêng lễ đón tiếng sấm của đồng bào Ơ ĐuBáo Tiền Phong · xuất bản 10/05/2026 · truy cập 25/10/2026 — Nội dung được biên soạn lại bằng lời văn riêng, không sao chép nguyên văn. Cần biên tập viên rà soát.
Báo lỗi nội dung / Đề xuất đính chính