Người Kinh
Có nguồnCập nhật 26/10/2026

Nguồn: Báo Nhân Dân
- Tên gọi:
- Người Kinh
- Tên gọi khác:
- Việt
- Nhóm ngôn ngữ:
- Việt - Mường – Nam Á
- Dân số:
- 82.085.826 người (năm 2019)Nguồn: UN Women Việt Nam – Số liệu về phụ nữ và nam giới các dân tộc ở Việt Nam giai đoạn 2015–2019 (Biểu 2.1, trích số liệu TCTK)
- Địa bàn cư trú:
- Cả nước, Tập trung đông ở các đồng bằng, nhất là Đồng bằng sông HồngTheo tài liệu nguồn; tên tỉnh có thể là tên trước sắp xếp đơn vị hành chính 2025.
Giới thiệu chung
Người Kinh, còn gọi là người Việt, là dân tộc đa số, có mặt ở mọi tỉnh thành nhưng sống đông nhất ở các vùng đồng bằng, đặc biệt là Đồng bằng sông Hồng. Nguồn coi người Kinh là cư dân bản địa, khởi phát ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ rồi mở rộng địa bàn ra khắp cả nước, giữ vai trò nòng cốt trong lịch sử dựng nước và giữ nước. Nếp sống truyền thống gắn với nghề trồng lúa nước, kèm chăn nuôi, thủ công và mạng lưới chợ làng, chợ phiên.
Khái quát lịch sử
Người Kinh, còn được gọi là người Việt, là cư dân bản địa đã sinh sống lâu đời trên đất Việt Nam, không có nguồn gốc từ một lãnh thổ bên ngoài. Cùng với người Mường, Thổ và Chứt, họ định cư tại đây từ thời xa xưa.
Cái nôi ban đầu của người Kinh là vùng đồng bằng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ. Từ đó, họ dần chuyển cư tới nhiều vùng khác; ngày nay đây là tộc người duy nhất trong 54 dân tộc có cộng đồng sinh sống ở mọi tỉnh, thành và trên mọi dạng địa hình, dù đông nhất vẫn là ở các đồng bằng. Trong suốt tiến trình lịch sử, người Kinh giữ vai trò lực lượng nòng cốt, cùng các dân tộc anh em xây dựng và bảo vệ đất nước.
Ngôn ngữ và chữ viết
Tiếng Việt thuộc nhóm ngôn ngữ Việt - Mường, ngữ hệ Nam Á. Chữ viết hiện hành là chữ Quốc ngữ, được xây dựng trên cơ sở bộ chữ cái Latinh, bổ sung các dấu phụ để tạo những âm mới và năm dấu ghi thanh điệu. Ban đầu hệ chữ này được dùng để ghi địa danh và tên riêng.
Tiếng Việt và chữ Quốc ngữ ngày nay là ngôn ngữ, chữ viết chính thức của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Trang phục
Xưa nam giới mặc quần ống rộng với áo nâu (Bắc Bộ) hay áo đen (Nam Bộ), phụ nữ mặc váy, yếm hoặc áo bà ba; nay trang phục hiện đại phổ biến, còn áo dài được cách tân.
Ẩm thực
Bữa ăn thường ngày của người Kinh lấy cơm tẻ làm chính, kèm canh rau hoặc canh riêu cua, cá và các món mặn khác; trà là thức uống quen thuộc, ngoài ra còn có nước vối. Gạo nếp chủ yếu được dùng vào dịp lễ tết. Người Kinh rất ưa các loại mắm và đồ muối như dưa, kiệu.
Mâm cỗ Tết truyền thống thường có bánh chưng (miền Bắc) hoặc bánh tét (miền Nam), thịt đông, giò, nem rán, gà luộc, canh măng và rượu. Tục ăn trầu cau, hút thuốc lào và đãi khách bằng đồ ăn thức uống cũng là nét sinh hoạt quen thuộc.
Phong tục và tập quán
Thờ cúng tổ tiên là tín ngưỡng cốt lõi, bên cạnh thờ Thổ công, Táo quân, Thành hoàng và Phật. Cưới hỏi truyền thống qua các bước dạm, hỏi, cưới, lại mặt; Tết Nguyên đán là dịp lễ lớn nhất, sau đó là mùa hội xuân.
Lễ hội
Lễ lớn nhất trong năm của người Kinh là Tết Nguyên đán (Tết âm lịch). Bên cạnh đó còn nhiều dịp lễ tết theo chu kỳ năm:
- Rằm tháng Giêng và Tết Thanh minh, dịp con cháu đi tảo mộ;
- Lễ Hạ điền và Thượng điền, cầu mùa, gắn với việc thờ Thành hoàng làng và thần Nông;
- Tết Đoan Ngọ;
- Rằm tháng Bảy, gắn với tục xá tội vong nhân và lễ Vu Lan của Phật giáo;
- Tết Trung thu và lễ cơm mới.
Nghề thủ công
Người Kinh nổi tiếng khéo tay, với hàng trăm nghề thủ công đạt trình độ tinh xảo, trong đó có làm gốm, sứ, nghề mộc, trồng dâu nuôi tằm. Nhiều làng nghề đã có thể sống bằng nghề mà không còn phụ thuộc vào ruộng đồng.
Sản phẩm thủ công và nông sản được trao đổi tại chợ làng, chợ huyện họp hằng ngày hoặc theo các phiên chợ định kỳ.
Nhà ở
Nhà truyền thống là nhà trệt, nhà chính thường 3 hoặc 5 gian với gian giữa đặt bàn thờ tổ tiên; ngày nay nhà mái bằng, nhà ống dần thay cho nhà cấp bốn.
Sinh kế
Nông nghiệp lúa nước là nền tảng, đi cùng chăn nuôi, các nghề thủ công và buôn bán; chợ làng, chợ phiên, chợ huyện hoạt động sầm uất.
Tri thức bản địa
Gắn với nghề trồng lúa nước, người Kinh tích lũy kinh nghiệm đắp đê, đào mương để trị thủy và dẫn nước vào đồng ruộng, kết hợp đánh bắt cá và chăn nuôi.
Về tổ chức cộng đồng, làng là đơn vị cơ sở, nhiều làng hợp thành xã; mỗi làng có hương ước riêng được dân làng cùng tuân thủ. Nhà ở truyền thống thường một tầng, ba hoặc năm gian, gian giữa đặt bàn thờ tổ tiên, có sân và vườn, bố trí thoáng đãng cho phù hợp khí hậu nhiệt đới.
Di sản
- Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt: UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2016.
- Lễ hội Vía Bà Chúa Xứ núi Sam (Châu Đốc, An Giang), di sản chung của cộng đồng Việt, Chăm, Khơ-me, Hoa: UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2024.
Nguồn tham khảo
- Báo Nhân Dân – Dân tộc Kinh
- Cổng TTĐT Chính phủ – Danh sách các dân tộc Việt Nam
- UN Women Việt Nam – Số liệu về phụ nữ và nam giới các dân tộc ở Việt Nam giai đoạn 2015–2019 (Biểu 2.1, trích số liệu TCTK)
- Báo Nhân Dân – Kinh, dân tộc Kinh, người Kinh, người Việt
- Báo Nhân Dân – Etnia Kinh (bản tiếng Tây Ban Nha loạt bài Cộng đồng các dân tộc)
- Báo Nhân Dân – Cộng đồng các dân tộc Việt Nam
- Báo Lào Cai – 16 Di sản văn hóa phi vật thể của Việt Nam được UNESCO ghi danh
