Người Giáy
Cần kiểm chứngCập nhật 26/10/2026

Nguồn: Báo Nhân Dân
- Tên gọi:
- Người Giáy
- Tên gọi khác:
- Nhắng, Giẳng
- Nhóm ngôn ngữ:
- Tày - Thái – Thái - Kađai
- Dân số:
- 67.858 người (năm 2019)Nguồn: Báo Nhân Dân – số liệu dân số trích dẫn trong bài "Dân tộc Giáy" — chưa đối chiếu tài liệu thống kê
- Địa bàn cư trú:
- Lào Cai, Hà Giang, Lai Châu, Yên BáiTheo tài liệu nguồn; tên tỉnh có thể là tên trước sắp xếp đơn vị hành chính 2025.
Giới thiệu chung
Người Giáy có nguồn gốc từ Trung Quốc, chuyển cư vào Việt Nam khoảng 300 năm trước và nay sống tập trung ở Lào Cai, Hà Giang, Lai Châu, Yên Bái. Họ có kinh nghiệm làm lúa nước, ở Lào Cai còn trồng thảo quả và chè. Văn hóa Giáy nổi bật với bộ ba nhạc cụ trống, chiêng, pí lè, múa hoa đăng, múa quạt và lối hát đối trong đám cưới.
Khái quát lịch sử
Theo Báo Nhân Dân, người Giáy có nguồn gốc từ Trung Quốc, di cư vào Việt Nam khoảng 300 năm trước. Hiện họ sống tập trung ở Lào Cai, Hà Giang, Lai Châu và Yên Bái.
Ngôn ngữ và chữ viết
Tiếng Giáy thuộc nhóm Tày - Thái, ngữ hệ Thái - Ka đai.
Trang phục
Nam mặc áo dài quá gối xẻ nách, quần ống rộng; trang phục nữ khác theo vùng, như váy xòe ở Hà Giang hay quần sa tanh đen, áo ngắn nhiều màu ở Lào Cai, Lai Châu.
Ẩm thực
Người Giáy ăn cơm tẻ là chính, nấu theo cách riêng: vớt gạo khi hạt còn lõi rồi đồ tiếp trong chõ; nước cơm loãng được dùng làm nước uống trong ngày. Bánh truyền thống rất phong phú: bánh chưng gù, bánh tò he, bánh bỏng, bánh khảo, bánh trôi, bánh chay, bánh ngô. Họ cũng làm đậu phụ, nấu rượu sắn và rượu gạo.
Phong tục và tập quán
Thờ tổ tiên, thần rừng và thổ công của làng; mỗi dòng họ có vật tổ riêng; đám cưới có nghi thức trao lễ vật và hát đối bằng tiếng Giáy.
Lễ hội
Bàn thờ tổ tiên đặt ở gian giữa nhà; người Giáy còn thờ thần rừng, thổ công của làng và mỗi dòng họ thờ một loài vật riêng làm vật tổ.
Lễ cưới gồm ba bước chính: dạm hỏi (xam dà, xam pấu), ăn hỏi (cun cơ lý) và cưới (cun láu), thường vào tháng 10 đến tháng 2 âm lịch lúc nông nhàn. Đoàn đón dâu đi theo tiếng kèn pí lè, phải vượt qua lễ chắn cửa với sợi chỉ hồng, cành gai, chậu nước, chén rượu, chổi rơm và hát đối đáp "xin đường" bằng tiếng Giáy; cô dâu đội khăn đỏ, người nhà gái vẩy nước, bôi phẩm đỏ lên má đoàn nhà trai để chúc may mắn.
Nghệ thuật
Bộ trống, chiêng, pí lè dùng trong lễ hội, cưới, tang; phổ biến múa hoa đăng, múa quạt và truyện cổ kể bằng thơ, hát.
Nghề thủ công
Nam giới đan rổ, rá, sọt, ghế, địu từ mây tre; nghề làm đồ trang sức bạc và nghề mộc cũng được duy trì. Trang phục được trang trí chủ yếu bằng kỹ thuật đắp vải màu, ít dùng thêu.
Nhà ở
Có nhà sàn và nhà trệt tùy nơi; nhà truyền thống ba gian, lợp tranh hoặc rơm, có gác chứa nông sản.
Sinh kế
Làm lúa nước, trồng thảo quả, chè; nuôi trâu, bò, dê, lợn, gia cầm, cá; làm nghề rừng, đan lát và chế tác bạc.
