Người Giáy

Người Giáy có nguồn gốc từ Trung Quốc, chuyển cư vào Việt Nam khoảng 300 năm trước và nay sống tập trung ở Lào Cai, Hà Giang, Lai Châu, Yên Bái. Họ có kinh nghiệm làm lúa nước, ở Lào Cai còn trồng thảo quả và chè. Văn hóa Giáy nổi bật với bộ ba nhạc cụ trống, chiêng, pí lè, múa hoa đăng, múa quạt và lối hát đối trong đám cưới.

Nam mặc áo dài quá gối xẻ nách, quần ống rộng; trang phục nữ khác theo vùng, như váy xòe ở Hà Giang hay quần sa tanh đen, áo ngắn nhiều màu ở Lào Cai, Lai Châu.

Thờ tổ tiên, thần rừng và thổ công của làng; mỗi dòng họ có vật tổ riêng; đám cưới có nghi thức trao lễ vật và hát đối bằng tiếng Giáy.

Bộ trống, chiêng, pí lè dùng trong lễ hội, cưới, tang; phổ biến múa hoa đăng, múa quạt và truyện cổ kể bằng thơ, hát.

Có nhà sàn và nhà trệt tùy nơi; nhà truyền thống ba gian, lợp tranh hoặc rơm, có gác chứa nông sản.

Làm lúa nước, trồng thảo quả, chè; nuôi trâu, bò, dê, lợn, gia cầm, cá; làm nghề rừng, đan lát và chế tác bạc.