Người Chơ-ro
Cần kiểm chứngCập nhật 26/10/2026

Nguồn: Báo Nhân Dân
- Tên gọi:
- Người Chơ-ro
- Tên gọi khác:
- Châu Ro, Dơ Ro, Chro, Thượng
- Nhóm ngôn ngữ:
- Môn - Khơ-me – Nam Á
- Dân số:
- 29.520 người (năm 2019)Nguồn: Báo Nhân Dân – số liệu dân số trích dẫn trong bài "Dân tộc Chơ Ro" — chưa đối chiếu tài liệu thống kê
- Địa bàn cư trú:
- Đồng Nai (Xuân Lộc...), Bà Rịa - Vũng Tàu, Bình Dương (rải rác)Theo tài liệu nguồn; tên tỉnh có thể là tên trước sắp xếp đơn vị hành chính 2025.
Giới thiệu chung
Người Chơ-ro cư trú lâu đời trên vùng đồi núi thấp đông nam Đồng Nai và một phần Bà Rịa - Vũng Tàu; Đồng Nai hiện là nơi có đông người Chơ-ro nhất. Từ lối làm rẫy phát đốt, họ đã định canh định cư, trồng lúa nước, cây công nghiệp, cây ăn trái và có tỷ lệ lao động phi nông nghiệp khá cao. Lễ cúng thần rừng ba năm một lần và lễ cúng thần lúa là những sinh hoạt cộng đồng quan trọng.
Khái quát lịch sử
Người Chơ Ro đã sống lâu đời ở vùng đồi thấp phía đông nam Đồng Nai và một phần Bà Rịa - Vũng Tàu, tập trung ở các xã Xuân Bình, Xuân Trường, Xuân Thọ, Xuân Phú (Xuân Lộc); số ít sống dọc quốc lộ 15, ở Bình Phước và Bà Rịa. Các tên gọi khác gồm Châu Ro, Dơ Ro, Chro, Thượng. Tại Đồng Nai, người Chơ Ro được xem là một trong bốn dân tộc bản địa.
Ngôn ngữ và chữ viết
Tiếng Chơ Ro thuộc nhóm Nam Bahnar trong ngành Môn - Khơ Me (ngữ hệ Nam Á), gần với tiếng Xtiêng, Mạ, Cơ Ho và vay mượn nhiều từ tiếng Khmer. Dân tộc vốn không có chữ viết riêng; một số nhà truyền giáo từng ghi âm tiếng Chơ Ro bằng chữ Latinh. Năm 2019, 81,7% người từ 15 tuổi trở lên biết chữ phổ thông, 4,9% biết chữ dân tộc.
Ông Điểu Toa (sinh năm 1974) đã xây dựng một bộ chữ Chơ Ro dựa trên 26 chữ cái Latinh, mất khoảng tám năm biên soạn cuốn từ điển 100 trang và hằng tuần dạy tiếng cho trẻ em tại nhà.
Trang phục
Xưa nam đóng khố, nữ quấn váy tấm, trời lạnh khoác chăn; nay đa số ăn mặc như người Việt.
Ẩm thực
Vào dịp lễ hội và khi đón khách, gia đình Chơ Ro làm bánh tét, bánh ống và bánh giầy trộn vừng.
Phong tục và tập quán
Có cả hình thức nhà trai hỏi vợ lẫn nhà gái hỏi chồng, sau cưới ở nhà vợ vài năm; thổ táng, đắp mộ hình bán cầu, có lễ 'mở cửa mả' và cúng 100 ngày.
Lễ hội
Lễ quan trọng nhất trong năm là lễ cúng thần Lúa, còn gọi là lễ hội Sayangva, để tạ ơn trời đất, thần linh, nhất là thần Lúa, và cầu mùa màng tươi tốt. Cứ ba năm một lần, làng tổ chức lễ cúng thần rừng thành ngày hội trang trọng. Lễ mừng nhà mới cũng là dịp sinh hoạt chung của dòng họ và cả làng.
Nghệ thuật
Nhạc cụ tiêu biểu là bộ chiêng đồng bảy chiếc, đàn ống tre, sáo dọc; dân ca đối đáp nay chỉ còn ít người biết.
Nhà ở
Xưa ở nhà sàn cao cửa mở ở đầu hồi, nay phổ biến nhà đất kiểu nông dân Nam Bộ, một số xây tường, lợp ngói.
Sinh kế
Đã chuyển từ làm rẫy sang định canh, phát triển lúa nước, cây công nghiệp, cây ăn trái, hoa màu; hơn một nửa lao động làm việc phi nông nghiệp.
Tri thức bản địa
Người Chơ Ro có lịch nông nghiệp riêng gắn với chu kỳ làm rẫy và các tuần trăng. Canh tác rẫy truyền thống gồm phát, đốt rồi chọc lỗ tra hạt; săn bắn, hái lượm dồn vào lúc nông nhàn, khoảng tháng 6, tháng 7 âm lịch. Trong tín ngưỡng, thần Lúa (OpYangva) tượng trưng cho sự sung túc, thần Rừng (OpYangVri) tượng trưng cho sức mạnh.
Di sản
Lễ hội Sayangva (lễ cúng thần Lúa) của người Chơ Ro được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Đồng Nai tổ chức lễ công bố ngày 19/4/2026.
